Stulejka u niemowlaka – jak rozpoznać objawy?

U niemowlęcia brak możliwości odciągnięcia napletka najczęściej jest zjawiskiem fizjologicznym, a nie chorobą. Napletek jest naturalnie sklejony z żołędzią i z czasem stopniowo się od niej oddziela. Nie należy odciągać go na siłę. Konsultacji lekarskiej wymagają przede wszystkim ból, stan zapalny oraz trudności z oddawaniem moczu.

Dlaczego napletek u niemowlęcia jest przyklejony?

Napletek to fałd skóry, który chroni żołądź i ujście cewki moczowej. U noworodków i niemowląt jego wewnętrzna powierzchnia jest zwykle naturalnie połączona z żołędzią, a otwór napletka pozostaje wąski. Taki stan określa się jako stulejkę fizjologiczną albo fizjologicznie nieodprowadzalny napletek.

Odklejanie napletka nie następuje w jednym momencie. To stopniowy proces, który może trwać kilka lat. Wpływają na niego wzrost prącia, naturalne wzwody oraz gromadzenie się pod napletkiem mastki. Mastka jest białawą lub żółtawą, naturalną wydzieliną powstającą ze złuszczonego naskórka i wydzieliny gruczołów. Nie oznacza brudu ani ropy i nie trzeba jej usuwać mechanicznie.

Nie ma jednej granicy wieku, w której napletek powinien dać się całkowicie odciągnąć. U części chłopców proces przebiega wcześnie, u innych trwa znacznie dłużej. Sam brak możliwości zsunięcia napletka u niemowlęcia, bez innych objawów, nie świadczy o chorobie.

Stulejka fizjologiczna a patologiczna – czym się różnią?

O problemie wymagającym oceny lekarskiej decyduje nie tylko wygląd napletka, ale także jego stan, reakcja dziecka i sposób oddawania moczu. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:

Balonikowanie oznacza uwypuklanie się napletka podczas oddawania moczu, gdy mocz chwilowo gromadzi się między napletkiem a żołędzią. U małych dzieci może występować fizjologicznie, jeśli mocz swobodnie wypływa, a dziecko nie odczuwa bólu. Jeżeli balonikowanie jest duże, narasta lub utrudnia sikanie, dziecko powinien zbadać lekarz.

Jak dbać o higienę napletka?

U niemowlęcia nie trzeba wykonywać żadnych specjalnych zabiegów w obrębie napletka. Podczas kąpieli wystarczy umyć prącie z zewnątrz letnią wodą. Po zabrudzeniu kałem należy delikatnie oczyścić skórę, bez prób odsłaniania żołędzi.

Nie wolno odciągać napletka na siłę. Takie działanie może spowodować mikrourazy, pęknięcia i krwawienie. Gojenie uszkodzonej skóry może prowadzić do bliznowacenia, a w konsekwencji do stulejki patologicznej. Zbyt mocne odciągnięcie napletka i pozostawienie go za żołędzią może także doprowadzić do załupka, czyli bolesnego uwięźnięcia napletka, którego nie da się nasunąć z powrotem.

Najważniejsze zasady pielęgnacji niemowlęcia są proste:

• Myj prącie tylko z zewnątrz, najlepiej letnią wodą.
• Nie stosuj perfumowanych ani silnie oczyszczających preparatów na napletek.
• Nie próbuj usuwać mastki przez skrobanie, wyciskanie ani wsuwanie patyczków.
• Nie wykonuj ćwiczeń ani rozciągania napletka bez wyraźnego zalecenia lekarza.

Jeśli lekarz rozpozna problem u starszego dziecka, może zalecić leczenie zachowawcze, w tym dobraną do sytuacji maść z glikokortykosteroidem. Takiego leczenia nie należy rozpoczynać samodzielnie u niemowlęcia.

Kiedy z niemowlęciem do lekarza?

Skontaktuj się z pediatrą, lekarzem rodzinnym lub urologiem dziecięcym, gdy pojawią się poniższe sygnały:

• Dziecko płacze, napina się lub wyraźnie cierpi podczas oddawania moczu.
• Mocz wypływa bardzo cienkim strumieniem, z trudem albo nie wypływa wcale.
• Napletek mocno się uwypukla i utrudnia mikcję.
• Pojawia się silne zaczerwienienie, obrzęk, ocieplenie skóry lub ropna wydzielina.
• Występują nawracające stany zapalne napletka albo zakażenia układu moczowego.
• Napletek został odciągnięty i nie można go nasunąć z powrotem na żołądź.

Brak możliwości odciągnięcia napletka u niemowlęcia, przy prawidłowym oddawaniu moczu i braku bólu, zwykle nie wymaga leczenia. Najbezpieczniejsze postępowanie to delikatna higiena, obserwacja dziecka i rezygnacja z ingerencji na siłę. Jeśli występują objawy zapalne lub problemy z mikcją, nie czekaj na samoistną poprawę i skonsultuj dziecko.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.