Skurcze przepowiadające – od którego tygodnia się pojawiają?

Skurcze przepowiadające, czyli skurcze Braxtona-Hicksa, najczęściej stają się odczuwalne po 20. tygodniu ciąży. Niektóre kobiety zauważają je wcześniej, inne dopiero w trzecim trymestrze. Ich pojawienie się zwykle oznacza fizjologiczne przygotowanie macicy do porodu, a nie rozpoczęcie akcji porodowej.

Czym są skurcze przepowiadające?

Macica jest mięśniem, który podczas ciąży znacznie się powiększa i stopniowo przygotowuje do pracy w czasie porodu. Skurcze Braxtona-Hicksa są jednym z elementów tego przygotowania. Powodują chwilowe napięcie i twardnienie brzucha, ale nie prowadzą do rozwierania szyjki macicy.

Nazwa pochodzi od nazwiska brytyjskiego położnika Johna Braxtona Hicksa, który opisał to zjawisko w XIX wieku. Skurcze mogą być odczuwane jako napięcie, „stawianie się” brzucha albo krótkie pobolewanie przypominające dolegliwości menstruacyjne. Wrażenia zależą między innymi od indywidualnego progu bólu i etapu ciąży.

We wcześniejszej ciąży mogą występować tak zwane fale Alvareza. Są bardzo słabe, nieregularne i zwykle pozostają niezauważalne. W opracowaniach położniczych opisuje się je jako skurcze o amplitudzie poniżej 10 mmHg, pojawiające się zwykle przed 20. tygodniem. Skurcze Braxtona-Hicksa są wyraźniejszą czynnością skurczową, którą wiele kobiet zaczyna rozpoznawać właśnie po 20. tygodniu.

W drugim trymestrze skurcze zazwyczaj są rzadkie i delikatne. W trzecim trymestrze mogą pojawiać się częściej, szczególnie po wysiłku, długim spacerze, odwodnieniu, stosunku seksualnym, przy pełnym pęcherzu lub pod koniec intensywnego dnia. Sam fakt ich występowania nie pozwala określić, za ile dni rozpocznie się poród.

Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodowych?

Najważniejsze są zmiany w czasie. Skurcze przepowiadające pozostają nieregularne, zwykle nie narastają i często słabną po odpoczynku albo zmianie pozycji. Skurcze porodowe stają się natomiast coraz bardziej regularne, dłuższe i silniejsze. Porównanie najważniejszych cech przedstawia tabela:

Pojedynczy skurcz przepowiadający może trwać od kilkunastu sekund do około dwóch minut, choć czas ten różni się między kobietami. Nie warto oceniać sytuacji wyłącznie na podstawie długości jednego skurczu. Większe znaczenie ma ich regularność, narastanie oraz obecność innych objawów, takich jak odpływanie płynu owodniowego lub krwawienie.

Co zrobić, gdy skurcze są uciążliwe?

Jeśli napięcie macicy pojawia się po aktywności, zatrzymaj się i daj sobie chwilę na odpoczynek. Pomocne mogą być następujące sposoby:

• Odpocznij w wygodnej pozycji i ogranicz wysiłek.
• Zmień pozycję, zwłaszcza jeśli skurcze pojawiły się po długim staniu lub chodzeniu.
• Uzupełnij płyny, ponieważ odwodnienie może nasilać czynność skurczową.
• Weź ciepły, ale nie gorący prysznic, jeśli lekarz lub położna nie zalecili inaczej.
• Oddychaj spokojnie i rozluźniaj mięśnie brzucha.

Podczas obserwacji możesz zapisywać godzinę rozpoczęcia i czas trwania kolejnych skurczów. Taka informacja ułatwia ocenę, czy są one przypadkowe, czy zaczynają układać się w regularny rytm. Nie przyjmuj leków rozkurczowych ani przeciwbólowych bez konsultacji z lekarzem.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Przed 37. tygodniem ciąży regularne lub bolesne skurcze wymagają pilnego kontaktu z lekarzem albo zgłoszenia się do izby przyjęć. Mogą wskazywać na rozpoczynającą się czynność porodową, dlatego nie należy czekać, aż objawy samoistnie miną.

Pomocy medycznej wymagają także:

• krwawienie z dróg rodnych,
• odejście lub sączenie się wód płodowych,
• silny albo utrzymujący się ból brzucha, kręgosłupa lub miednicy,
• skurcze, które stają się regularne, coraz silniejsze i nie ustępują po odpoczynku,
• wyraźne pogorszenie samopoczucia lub każdy objaw, który budzi niepokój.

Po 20. tygodniu odczuwanie nieregularnych, łagodnych skurczów najczęściej mieści się w fizjologii ciąży. Jeżeli jednak skurcze są regularne, bolesne, pojawiają się przed 37. tygodniem albo towarzyszy im krwawienie lub odpływanie wód, bezpieczniej skonsultować się z personelem medycznym niż samodzielnie oceniać sytuację.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania ani indywidualnej porady lekarza lub położnej. W razie niepokojących objawów skontaktuj się z personelem medycznym.