Zdrowie dziecka

Od kiedy szczepienie na świnkę jest obowiązkowe?

Napisał(a) 2 min czytania
Szklana strzykawka z dawką szczepionki na sterylnym metalowym podłożu w nowoczesnym gabinecie lekarskim.

Obowiązkowe szczepienia przeciw śwince w Polsce wprowadzono w 2004 roku. Od początku realizowano je w ramach skojarzonej szczepionki MMR, która chroni przed odrą, świnką i różyczką.

Kogo obejmował obowiązek szczepień?

Przed 2004 rokiem świnka nie była objęta rutynowym, ogólnokrajowym obowiązkiem szczepień. Po wprowadzeniu MMR szczepienie stało się elementem Programu Szczepień Ochronnych (PSO) i zaczęło dotyczyć dzieci obu płci.

W uproszczeniu można przyjąć, że osoby urodzone przed 2004 rokiem nie podlegały powszechnemu obowiązkowi szczepienia przeciw śwince. Dla części młodszych roczników przewidziano później uzupełnienie szczepień, dlatego sam rok urodzenia nie zawsze wystarcza do odtworzenia pełnego statusu. Pomocne zestawienie wygląda następująco:

Rok urodzenia Status szczepienia przeciw śwince w PSO
Przed 1994 rokiem Brak powszechnego obowiązku szczepienia przeciw śwince w dzieciństwie
1994–2002 Roczniki objęte uzupełniającymi działaniami po wprowadzeniu MMR, zależnie od wcześniejszych szczepień
2003 i młodsze Obowiązkowe szczepienie MMR w ramach PSO

Tabela ma charakter orientacyjny. Dokładny status konkretnej osoby zależy od wpisów w dokumentacji medycznej oraz zmian obowiązujących w danym roczniku. Wątpliwości można wyjaśnić w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej.

Jak wygląda aktualny schemat szczepień MMR?

Szczepionka przeciw śwince nie jest podawana jako preparat jednoskładnikowy. Stosuje się szczepionkę MMR przeciw odrze, śwince i różyczce. Aktualny schemat dla dzieci obejmuje dwie dawki:

  1. Pierwsza dawka jest podawana między 13. a 15. miesiącem życia.
  2. Druga dawka jest podawana w 6. roku życia jako dawka uzupełniająca.

Szczepienia dzieci objęte obowiązkiem są bezpłatne i wynikają z aktualnego PSO. Terminy mogą być modyfikowane w przypadku przeciwwskazań zdrowotnych lub konieczności uzupełnienia wcześniejszych dawek.

Co z dorosłymi, którzy nie byli szczepieni?

Obowiązek szczepienia przeciw śwince dotyczy dzieci objętych kalendarzem szczepień, a nie wszystkich dorosłych. U osób dorosłych szczepienie MMR ma charakter zalecany i jest odpłatne.

W szczególności warto omówić je z lekarzem, gdy:

  • dorosły nie był szczepiony przeciw śwince w dzieciństwie;
  • otrzymał tylko jedną dawkę MMR;
  • nie chorował na świnkę i nie ma potwierdzenia wcześniejszego szczepienia;
  • często kontaktuje się z małymi dziećmi lub pracuje w środowisku, w którym łatwo o transmisję zakażeń.

Przed szczepieniem lekarz ocenia stan zdrowia i możliwe przeciwwskazania. Szczególnej konsultacji wymagają między innymi ciąża, ciężkie zaburzenia odporności oraz ciężka reakcja alergiczna po wcześniejszej dawce lub na składnik preparatu.

Najważniejsza data to 2004 rok – wtedy szczepienie przeciw śwince stało się w Polsce obowiązkowe dla dzieci w ramach szczepionki MMR. U dorosłych pozostaje szczepieniem zalecanym, a nie obowiązkowym.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W sprawie indywidualnego statusu szczepień oraz przeciwwskazań skonsultuj się z lekarzem.

Czytaj dalej w tym dziale