Od kiedy można podnosić dziecko pod paszki?

Podnoszenie dziecka pod paszki nie jest zalecane w okresie noworodkowym ani niemowlęcym. Nie ma jednej daty, od której ta technika staje się właściwa, ponieważ ważniejsza od wieku jest stabilizacja głowy, tułowia i obręczy barkowej. W codziennej opiece bezpieczniejszym wyborem pozostaje podnoszenie przez bok, z podparciem klatki piersiowej i miednicy.

Dlaczego podnoszenie pod paszki może być ryzykowne?

Noworodek ma słabsze napięcie mięśniowe, niedojrzałą kontrolę tułowia i luźniejsze połączenia stawowe. Nie potrafi jeszcze aktywnie ustabilizować głowy oraz obręczy barkowej, dlatego ciężar ciała nie powinien zwisać z okolicy pach. Gwałtowny ruch lub mocny ucisk mogą przeciążać stawy barkowe i zaburzać pracę łopatek.

Znaczenie ma także powtarzalność czynności. Jednorazowe nieprawidłowe podniesienie zwykle nie oznacza, że dziecku stała się trwała krzywda. Problemem może być natomiast regularne stosowanie chwytu, który wymusza asymetryczne napięcie mięśni albo powoduje odginanie głowy i tułowia. W takiej sytuacji trudniej o swobodny rozwój obrotów, pełzania i późniejszych podpórów.

Noworodka nie należy unosić za ręce ani pod pachy. Najpierw trzeba zapewnić mu podparcie głowy, pleców i miednicy, a zmianę pozycji wykonać spokojnie, przez bok.

Ryzyko nie dotyczy wyłącznie barków. Niedojrzały kręgosłup oraz słaba stabilizacja centralna sprawiają, że dziecko może kompensować brak podparcia nadmiernym napięciem szyi i pleców. Jeśli widzisz wyraźną asymetrię ułożenia, częste odginanie głowy do tyłu, silne usztywnianie lub wyraźny dyskomfort podczas podnoszenia, skonsultuj dziecko z pediatrą albo fizjoterapeutą dziecięcym.

Jak bezpiecznie podnosić niemowlę?

Najczęściej zalecaną alternatywą jest podnoszenie „przez boczek”. Ten sposób nie unosi dziecka za barki, lecz pozwala stopniowo przenieść ciężar ciała. Ruch angażuje rotację tułowia i mięśnie skośne brzucha, a rodzic może dopasować zakres podparcia do aktualnych możliwości niemowlęcia.

Technikę możesz wykonać w następujących krokach:

1. Ustaw się blisko dziecka i spokojnie nawiąż z nim kontakt wzrokowy.
2. Obróć niemowlę na bok, podtrzymując głowę oraz miednicę. Nie ciągnij za rękę ani za nogę.
3. Jedną ręką obejmij miednicę i pośladki, a drugą podeprzyj klatkę piersiową oraz okolice łopatek.
4. Unieś dziecko bokiem, płynnym ruchem, utrzymując głowę w przedłużeniu tułowia.
5. Przytul je do swojego ciała i dopiero wtedy przełóż do wybranej pozycji, na przykład poziomej „fasolki”.

Podobnie warto odkładać niemowlę. Najpierw opuść miednicę i tułów, a głowę odłóż na końcu. Zmieniaj strony, z których podchodzisz do dziecka, i nie noś go stale na jednym ramieniu. Daje to różnorodne doświadczenia ruchowe i ogranicza utrwalanie asymetrii.

Po czym poznać, że dziecko zyskuje stabilność?

Rozwój nie przebiega według identycznego kalendarza. Stabilizacja głowy i tułowia często wyraźnie poprawia się około 4. i 5. miesiąca życia, ale nie oznacza to automatycznie, że można zacząć regularnie podnosić dziecko pod pachy. Ta technika nie jest potrzebna do prawidłowego rozwoju, nawet gdy maluch staje się silniejszy.

Na rosnącą kontrolę ciała wskazują między innymi:

• utrzymywanie głowy w osi tułowia bez wyraźnego opadania lub odginania,
• stabilny podpór na przedramionach w leżeniu na brzuchu, nazywany czasem pozycją mini-kobry,
• aktywne odpychanie się rękami od podłoża i przenoszenie ciężaru ciała,
• coraz lepsza współpraca łopatek z tułowiem bez zapadania się barków,
• swobodne wykonywanie ruchów po obu stronach ciała bez stałej preferencji jednej strony.

Dziecko z obniżonym albo wzmożonym napięciem mięśniowym może osiągać te umiejętności w innym czasie. Dlatego sama możliwość siedzenia nie powinna być traktowana jako automatyczne zezwolenie na chwyt pod pachami. O gotowości decyduje jakość kontroli ciała, a nie pojedyncza umiejętność.

Nie ma potrzeby czekać na konkretną datę

Najbezpieczniejszym nawykiem jest rezygnacja z podnoszenia niemowlęcia pod paszki na rzecz podparcia całego ciała przez bok. Gdy dziecko jest starsze i dobrze kontroluje głowę oraz tułów, krótkie podtrzymanie w okolicy pach może pojawić się w codziennej zabawie, ale nadal nie powinno zastępować stabilnego chwytu pod miednicą i klatką piersiową.

Jeżeli nie masz pewności, jak podnosić swoje dziecko, poproś fizjoterapeutę dziecięcego o pokazanie techniki dopasowanej do jego napięcia mięśniowego i etapu rozwoju. Spokojny ruch, dobre podparcie oraz obserwacja reakcji malucha są ważniejsze niż sztywne liczenie miesięcy.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku niepokojących objawów lub wątpliwości dotyczących rozwoju dziecka skonsultuj się z pediatrą albo fizjoterapeutą dziecięcym.