Zdrowie dziecka

Od jakiej temperatury jest gorączka u dziecka?

Napisał(a) 4 min czytania
Termometr medyczny leżący obok pluszowego misia na łóżku, symbolizujący opiekę nad chorym dzieckiem.
Grafika wygenerowana przez AI

Gorączka u dziecka zaczyna się zazwyczaj od temperatury 38,0°C. Wynik trzeba jednak interpretować z uwzględnieniem miejsca pomiaru i wieku dziecka. U niemowlęcia przed ukończeniem 3. miesiąca życia temperatura 38,0°C lub wyższa wymaga pilnej konsultacji lekarskiej, nawet jeśli dziecko nie ma innych objawów.

Od jakiej temperatury jest gorączka u dziecka?

Gorączka nie jest chorobą, lecz objawem uruchomienia odpowiedzi odpornościowej, najczęściej w czasie infekcji. Stan podgorączkowy obejmuje zwykle wartości od 37,1°C do 37,9°C. O gorączce mówimy najczęściej przy temperaturze co najmniej 38,0°C, ale granica może zależeć od metody pomiaru.

U noworodków i niemowląt do 3. miesiąca życia nie należy czekać na rozwój kolejnych objawów. Temperatura 38,0°C lub wyższa jest wskazaniem do niezwłocznej oceny lekarskiej. U starszego dziecka ważniejsze od samej liczby na termometrze są także jego zachowanie, nawodnienie, oddychanie i obecność innych dolegliwości.

Jak interpretować pomiar temperatury?

Wynik zależy od miejsca pomiaru. Pomiar w odbytnicy jest zwykle wyższy niż pod pachą, dlatego nie należy porównywać odczytów uzyskanych różnymi metodami. W czasie jednej infekcji najlepiej używać tego samego termometru i mierzyć temperaturę w tym samym miejscu.

Wiek dziecka Miejsce pomiaru Gorączka od…
Noworodek i niemowlę do 3. miesiąca życia Odbytnica 38,0°C
Noworodek i niemowlę do 3. miesiąca życia Pacha Około 37,5–38,0°C, wynik wymaga potwierdzenia i konsultacji
Dziecko powyżej 3. miesiąca życia Odbytnica 38,0°C
Dziecko powyżej 3. miesiąca życia Pacha Około 38,0°C

U niemowląt i małych dzieci można stosować termometr elektroniczny, a pomiar w odbytnicy wykonuje się wyłącznie zgodnie z instrukcją i z użyciem urządzenia przeznaczonego do tej metody. Termometry bezdotykowe są wygodne, ale na wynik wpływa między innymi wilgotność skóry, miejsce pomiaru i sposób ustawienia urządzenia. Temperatura może być też nieco wyższa wieczorem, po płaczu, wysiłku lub przegrzaniu.

Kiedy zacząć działać?

Leku przeciwgorączkowego nie podaje się wyłącznie po to, by obniżyć wskazanie na termometrze. Decyzję należy oprzeć przede wszystkim na samopoczuciu dziecka. Jeżeli maluch pije, reaguje, odpoczywa i nie cierpi, można go obserwować. Gdy jest wyraźnie osłabiony, odmawia płynów, cierpi lub nie może spać, lek może być potrzebny także przy niższej temperaturze.

Podawaj dziecku często małe ilości płynów, nie przegrzewaj go i ubierz w lekką, przewiewną warstwę. Nie stosuj zimnych kąpieli, lodu ani nacierania alkoholem. Takie metody mogą wywołać dreszcze, podrażnienie skóry lub zatrucie.

Nie czekaj na rozwój sytuacji i skontaktuj się pilnie z lekarzem, jeśli występuje którykolwiek z poniższych objawów:

  • Dziecko ma mniej niż 3 miesiące i temperaturę 38,0°C lub wyższą.
  • Pojawiają się drgawki, sztywność karku, trudność z obudzeniem albo wyraźne zaburzenia świadomości.
  • Dziecko ma duszność, sinieje, oddycha z dużym wysiłkiem lub wydaje nietypowe dźwięki przy oddychaniu.
  • Na skórze pojawiają się wybroczyny lub plamy, które nie bledną po uciśnięciu.
  • Maluch odmawia picia, bardzo mało oddaje moczu, nie ma łez podczas płaczu lub jest wyjątkowo wiotki i senny.
  • Stan ogólny nie poprawia się po obniżeniu temperatury albo gorączka utrzymuje się dłużej niż kilka dni.

Gorączka bez innych objawów także wymaga obserwacji. U małych dzieci może towarzyszyć między innymi trzydniówce albo zakażeniu układu moczowego. Sam fakt ząbkowania nie powinien tłumaczyć wysokiej lub długo utrzymującej się gorączki.

Paracetamol czy ibuprofen?

Jeśli dziecko źle znosi gorączkę, można zastosować lek przeciwgorączkowy dopuszczony dla jego wieku i masy ciała. Dawkę zawsze oblicza się na podstawie aktualnej masy ciała, a nie samego wieku. Przed podaniem sprawdź stężenie preparatu i dawkowanie w ulotce, ponieważ różne produkty mogą mieć inną ilość substancji czynnej w tej samej objętości.

Substancja Od kiedy Najważniejsze informacje
Paracetamol Od pierwszych dni życia, zgodnie z ulotką preparatu Działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo. Typowy zakres jednorazowej dawki wynosi 10–15 mg/kg masy ciała, ale należy stosować instrukcję konkretnego produktu.
Ibuprofen Zwykle od 3. miesiąca życia i przy masie ciała określonej w ulotce Działa przeciwgorączkowo, przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Typowy zakres jednorazowej dawki wynosi 5–10 mg/kg masy ciała.
Aspiryna Nie stosować u dzieci bez wyraźnego zalecenia lekarza Kwas acetylosalicylowy może wiązać się z ryzykiem zespołu Reye’a. Nie podawaj go dziecku samodzielnie.

Ibuprofenu nie należy podawać między innymi przy odwodnieniu ani w przebiegu ospy wietrznej, chyba że lekarz zaleci inaczej. Nie łącz ani nie podawaj naprzemiennie paracetamolu i ibuprofenu na własną rękę, ponieważ łatwo pomylić odstępy i przekroczyć dawkę. W razie braku poprawy skontaktuj się z lekarzem.

Najważniejsza zasada brzmi: 38,0°C oznacza gorączkę, ale pilność oceny zależy także od wieku i stanu dziecka. U niemowlęcia przed 3. miesiącem życia ta temperatura wymaga natychmiastowej konsultacji.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Czytaj dalej w tym dziale