Ciąża i poród

L4 w ciąży – jakie dokumenty dostarczyć do ZUS?

Napisał(a) 3 min czytania
Stetoskop i dokumentacja medyczna na biurku, symbolizujące formalności związane z ubieganiem się o zasiłek chorobowy w ciąży.

Podstawowym dokumentem jest e-ZLA, czyli elektroniczne zwolnienie lekarskie, z kodem „B” oznaczającym ciążę. Pracownica zwykle nie składa całej dokumentacji samodzielnie – formularz Z-3 przekazuje do ZUS pracodawca. Przedsiębiorczyni składa natomiast ZAS-53, a dokumenty płatnika uzupełnia formularz Z-3b. W przypadku umowy zlecenia stosuje się Z-3a.

Jakie dokumenty są potrzebne do zasiłku w ciąży?

e-ZLA trafia automatycznie do ZUS i płatnika składek, dlatego w typowej sytuacji nie trzeba dostarczać papierowego zwolnienia. Na jego podstawie ZUS albo płatnik ustala prawo do świadczenia. Kod „B” potwierdza, że niezdolność do pracy przypada na okres ciąży, co jest podstawą wypłaty świadczenia w wysokości 100% podstawy wymiaru.

To, kto przekazuje pozostałe dokumenty, zależy od statusu ubezpieczonej oraz od tego, kto wypłaca świadczenie. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:

Twój status Dokument podstawowy Kto dostarcza dokumenty do ZUS?
Pracownica e-ZLA z kodem „B” oraz Z-3 Z-3 składa pracodawca jako płatnik składek
Zleceniobiorczyni e-ZLA oraz Z-3a Z-3a składa płatnik składek, zwykle zleceniodawca
Przedsiębiorczyni e-ZLA, ZAS-53 oraz Z-3b Ubezpieczona składa wniosek, a Z-3b dotyczy danych płatnika

Formularz Z-3 dotyczy pracowników. Z-3a stosuje się wobec osób objętych ubezpieczeniem chorobowym z innego tytułu, na przykład zleceniobiorców. Z-3b jest przeznaczony między innymi dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Przedsiębiorczyni powinna również złożyć ZAS-53, czyli wniosek o zasiłek chorobowy.

Dokumenty można przekazać elektronicznie przez portal PUE/eZUS. Dopuszczalne jest także złożenie ich papierowo w placówce ZUS albo wysłanie pocztą.

Co zrobić, gdy e-ZLA nie zawiera kodu „B”?

Lekarz może wystawić zwolnienie bez kodu „B”. W takiej sytuacji samo e-ZLA może nie wystarczyć do zastosowania stawki właściwej dla ciąży. Należy uzyskać osobne zaświadczenie lekarskie potwierdzające ciążę i dołączyć je do dokumentacji zasiłkowej.

Postępowanie wygląda następująco:

  1. Skontaktuj się z lekarzem, który może potwierdzić ciążę.
  2. Uzyskaj zaświadczenie lekarskie wskazujące, że w okresie niezdolności do pracy byłaś w ciąży.
  3. Przekaż zaświadczenie pracodawcy lub innemu płatnikowi składek, jeżeli to on prowadzi postępowanie.
  4. Jeżeli zasiłek wypłaca ZUS, dołącz dokument do wniosku i złóż go przez PUE/eZUS, osobiście albo pocztą.
  5. Jeżeli wypłacono już 80% świadczenia, złóż wniosek o wyrównanie do 100% wraz z zaświadczeniem.

Brak kodu „B” albo odrębnego zaświadczenia może spowodować naliczenie zasiłku według stawki 80%. Nie oznacza to jednak utraty prawa do wyrównania, jeżeli później dostarczysz dokument potwierdzający ciążę w okresie objętym zwolnieniem.

Co zrobić po ustaniu zatrudnienia lub ubezpieczenia?

Jeżeli niezdolność do pracy trwa po zakończeniu umowy lub innego tytułu ubezpieczenia, dokumenty trzeba dopilnować samodzielnie. Oprócz e-ZLA i właściwego wniosku do ZUS należy złożyć oświadczenie na formularzu Z-10. W zależności od sytuacji potrzebny będzie także dokument płatnika, na przykład Z-3 od byłego pracodawcy.

Po ustaniu ubezpieczenia ZUS nie rozpoczyna wypłaty wyłącznie na podstawie e-ZLA. Trzeba złożyć wniosek o zasiłek, zwykle ZAS-53, oraz przekazać Z-10. Dokumenty elektroniczne można wysłać przez PUE/eZUS.

Gdzie sprawdzić, czy dokumenty zostały przyjęte?

Po wysłaniu wniosku przez PUE/eZUS możesz sprawdzać jego status na swoim profilu. W razie braków ZUS może wezwać do uzupełnienia dokumentacji. Warto zachować potwierdzenie wysłania formularzy oraz kopie zaświadczeń lekarskich.

Najważniejsze jest ustalenie, kto jest płatnikiem świadczenia, sprawdzenie kodu „B” na e-ZLA i przekazanie właściwego formularza. Pracownica najczęściej przekazuje dokumenty pracodawcy, a przedsiębiorczyni lub osoba pobierająca zasiłek po ustaniu ubezpieczenia musi samodzielnie złożyć wymagany wniosek w ZUS.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie warto potwierdzić wymagany zestaw dokumentów bezpośrednio w ZUS, ponieważ procedura może zależeć od tytułu ubezpieczenia i okresu, za który przysługuje świadczenie.

Czytaj dalej w tym dziale