Jakie szczepienia są obowiązkowe dla dzieci?

W Polsce obowiązkowe szczepienia dzieci są bezpłatne i wynikają z aktualnego Programu Szczepień Ochronnych (PSO). Obejmują ochronę przed gruźlicą, WZW typu B, błonicą, tężcem, krztuścem, poliomyelitis, Hib, pneumokokami, rotawirusami oraz odrą, świnką i różyczką. Konkretne terminy zależą od wieku, zastosowanego preparatu i stanu zdrowia dziecka.

Jakie szczepienia są obowiązkowe dla dzieci?

Obowiązek szczepień dotyczy dzieci i młodzieży do ukończenia 19. roku życia. Szczepienia są finansowane z budżetu państwa, dlatego rodzic nie płaci za preparat zapewniany w ramach publicznego kalendarza. Lista i terminy wynikają z dokumentu Program Szczepień Ochronnych, który jest aktualizowany co roku.

W podstawowym kalendarzu znajdują się szczepienia przeciwko następującym chorobom:

• gruźlicy
• wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
• błonicy, tężcowi i krztuścowi
• poliomyelitis, czyli chorobie Heinego-Medina
• inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b
• pneumokokom
• rotawirusom
• odrze, śwince i różyczce

Szczepienia zalecane, takie jak szczepienia przeciw grypie, meningokokom, ospie wietrznej, kleszczowemu zapaleniu mózgu czy HPV, nie są tym samym co szczepienia obowiązkowe. Ich finansowanie zależy od aktualnych zasad refundacji, wieku dziecka i przynależności do określonej grupy.

Kalendarz szczepień obowiązkowych dziecka

Poniższa tabela przedstawia najważniejsze punkty kalendarza. Szczegółowy schemat może różnić się w zależności od rodzaju szczepionki, odstępów między dawkami oraz wskazań medycznych.

Wiek podany w tabeli jest orientacyjny. W aktualnym PSO mogą pojawić się szczegółowe przedziały wieku, minimalne odstępy między dawkami oraz odrębne schematy dla określonych preparatów. Z tego powodu przy planowaniu konkretnej wizyty należy sprawdzić obowiązujący na dany rok Program Szczepień Ochronnych.

Szczepionki 5w1 i 6w1 – czy są bezpłatne?

Rodzice mogą wybrać preparat skojarzony, który łączy ochronę przed kilkoma chorobami w jednej dawce. Szczepionka 5w1 obejmuje błonicę, tężec, krztusiec, poliomyelitis i Hib. Szczepionka 6w1 zawiera te same składniki oraz ochronę przed WZW typu B.

Preparaty 5w1 i 6w1 są opcją odpłatną. Rodzice pokrywają koszt szczepionki, mimo że realizuje ona obowiązkowy kalendarz. Ich główną zaletą jest mniejsza liczba wkłuć. Bezpłatna pozostaje szczepionka dostępna w ramach finansowanego przez państwo programu.

Przed każdą dawką lekarz przeprowadza kwalifikację, czyli ocenia stan zdrowia dziecka i sprawdza, czy nie występują przeciwwskazania. Rutynowe dodatkowe badania laboratoryjne nie są konieczne, chyba że lekarz uzna je za potrzebne.

Co zrobić, gdy dziecko jest chore lub urodziło się przedwcześnie?

Przeziębienie, gorączka albo inna infekcja mogą wpłynąć na termin szczepienia. O tym, czy dziecko może zostać zaszczepione, decyduje lekarz podczas badania kwalifikacyjnego. Jeśli stan zdrowia czasowo uniemożliwia podanie dawki, lekarz wyznacza nowy termin. Nie należy samodzielnie przesuwać ani pomijać szczepień.

Wcześniaki i dzieci z chorobami przewlekłymi mogą wymagać indywidualnego kalendarza. Lekarz bierze pod uwagę między innymi wiek ciążowy, masę urodzeniową, stan odporności oraz choroby towarzyszące. W niektórych grupach ryzyka szczepienia, które zwykle są zalecane, mogą być objęte obowiązkiem lub finansowaniem publicznym.

Rodzic odpowiada za zgłoszenie dziecka na szczepienie, a lekarz za kwalifikację i ustalenie schematu. W razie opóźnienia warto skontaktować się z przychodnią POZ, aby ustalić uzupełniający kalendarz zamiast rozpoczynać cały cykl od początku.

Gdzie sprawdzić aktualne zasady?

Najbardziej wiarygodnym źródłem jest aktualny Program Szczepień Ochronnych publikowany na dany rok przez organy zdrowia publicznego, w tym komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego. Szczegółowe przepisy określa także rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Wątpliwości dotyczące terminu, przeciwwskazań lub szczepionki skojarzonej należy omówić z lekarzem prowadzącym dziecko.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.