Zdrowie dziecka

Jakie są naturalne sposoby na kaszel u dziecka?

Napisał(a) 5 min czytania
Kubek ciepłej herbaty z miodem i cytryną na szafce nocnej, tworzący kojącą atmosferę w pokoju dziecka.

Kaszel u dziecka zwykle jest odruchem oczyszczającym drogi oddechowe, a nie chorobą samą w sobie. Przy łagodnej infekcji ulgę mogą przynieść proste metody: nawilżanie powietrza, odpowiednia ilość płynów, inhalacje solą fizjologiczną i spokojny odpoczynek. Trzeba jednak obserwować dziecko, ponieważ duszność, świsty, wysoka gorączka lub kaszel szczekający wymagają konsultacji lekarskiej.

Jak rozpoznać rodzaj kaszlu?

Kaszel suchy jest drażniący, szorstki i nie wiąże się z odkrztuszaniem wydzieliny. Często pojawia się na początku infekcji albo po podrażnieniu gardła. W takim przypadku najważniejsze jest nawilżanie śluzówek i łagodzenie podrażnienia.

Kaszel mokry brzmi bardziej wilgotno, ponieważ towarzyszy mu wydzielina. Pomaga usuwać śluz z dróg oddechowych, dlatego nie należy na siłę hamować każdego odruchu kaszlowego. Dziecko powinno dużo pić, aby wydzielina stała się rzadsza i łatwiejsza do odkrztuszenia.

Kaszel krtaniowy, nazywany też szczekającym, przypomina odgłos szczekania psa. Może wskazywać na obrzęk krtani, szczególnie gdy pojawia się chrypka, świst przy wdechu lub trudności w oddychaniu. Nie jest to sytuacja do samodzielnego leczenia domowymi syropami.

Kiedy domowe sposoby to za mało?

Domowa opieka może wystarczyć przy lekkim kaszlu bez niepokojących objawów, gdy dziecko oddycha swobodnie, pije i zachowuje się w miarę normalnie. Pomocy medycznej wymaga jednak sytuacja, w której kaszel wyraźnie się nasila albo pojawiają się poniższe sygnały:

Objaw Działanie
Trudności w oddychaniu, świsty, sinienie ust lub skóry Natychmiast skontaktuj się z pogotowiem ratunkowym lub jedź z dzieckiem na izbę przyjęć.
Kaszel szczekający, chrypka i świst przy wdechu Skontaktuj się pilnie z lekarzem, szczególnie gdy dotyczy to małego dziecka.
Wysoka gorączka, wyraźne osłabienie lub odwodnienie Skonsultuj dziecko z pediatrą. Nie ograniczaj się wyłącznie do metod domowych.
Długi, napadowy kaszel, po którym dziecko nie może złapać oddechu Potrzebna jest pilna ocena lekarska.
Nagły kaszel u niemowlęcia lub małego dziecka bez typowych objawów infekcji Wezwij pomoc, ponieważ przyczyną może być ciało obce w drogach oddechowych.

Niemowlęta wymagają większej czujności niż starsze dzieci. W razie wątpliwości, pogorszenia stanu albo kaszlu utrzymującego się dłużej niż kilka dni skontaktuj się z lekarzem.

Naturalne sposoby na kaszel u dziecka

Najprostsze metody można stosować zależnie od wieku dziecka i charakteru kaszlu. U niemowląt lepiej ograniczyć się do działań o dobrze znanym profilu bezpieczeństwa:

W przypadku niemowląt:

  • Podawaj często niewielkie ilości płynów odpowiednich dla wieku dziecka.
  • Wykonuj inhalacje z soli fizjologicznej przy użyciu nebulizatora, zgodnie z instrukcją urządzenia.
  • Wietrz pokój i utrzymuj powietrze z dala od dymu tytoniowego, intensywnych zapachów oraz kurzu.
  • Podczas czuwania trzymaj dziecko bardziej pionowo, jeśli taka pozycja ułatwia oddychanie.
  • Nie stosuj miodu ani olejków eterycznych u dzieci poniżej 1. roku życia.

W przypadku starszych dzieci:

  • Podawaj wodę lub ciepłe płyny małymi porcjami, szczególnie przy suchym i drażniącym kaszlu.
  • Nawilżaj powietrze, ale regularnie czyść nawilżacz, aby nie stał się źródłem pleśni i drobnoustrojów.
  • Przy kaszlu mokrym zachęcaj do picia i spokojnego odkrztuszania wydzieliny.
  • Podczas odpoczynku można lekko unieść górną część tułowia, jeśli pozycja leżąca nasila kaszel.
  • Nie przegrzewaj dziecka i nie pal w jego otoczeniu.

Nie rób dziecku inhalacji nad miską z gorącą wodą. Para nie musi przynieść większej ulgi, a łatwo wtedy o oparzenie. Olejki eteryczne, w tym eukaliptusowy, kamforowy, tymiankowy i z drzewa herbacianego, mogą podrażniać drogi oddechowe lub wywołać reakcję alergiczną. U niemowląt nie należy ich stosować. U starszych dzieci również nie używaj ich bez sprawdzenia zaleceń dotyczących wieku i przeciwwskazań.

Inhalacje z soli fizjologicznej i nawilżanie

Inhalacje solą fizjologiczną nawilżają błony śluzowe. Przy kaszlu mokrym mogą też ułatwiać rozrzedzenie wydzieliny. Niemowlę inhaluj przez nebulizator z odpowiednią maseczką, najlepiej wtedy, gdy jest spokojne. Nie zmuszaj dziecka do zabiegu, jeśli płacz wyraźnie nasila duszność lub kaszel.

W sypialni regularnie wymieniaj powietrze i utrzymuj umiarkowaną temperaturę. Nawilżacz powinien być czyszczony zgodnie z instrukcją, a mokry ręcznik na kaloryferze może być rozwiązaniem tymczasowym. Nadmierna wilgoć sprzyja rozwojowi pleśni, dlatego nie zamykaj szczelnie pokoju na długi czas.

Domowy syrop z cebuli

Syrop z cebuli jest tradycyjnym dodatkiem przy infekcji, zwłaszcza gdy kaszel jest mokry. Nie zastępuje badania ani leczenia zaleconego przez lekarza. Przygotuj go w prosty sposób:

  1. Pokrój cebulę w drobną kostkę i przełóż do czystego, zamykanego naczynia.
  2. Posyp ją podobną ilością cukru, aby cebula zaczęła puszczać sok.
  3. Odstaw naczynie na około 12 godzin.
  4. Przecedź powstały płyn i przechowuj go w lodówce przez krótki czas, zgodnie z zasadami higieny.

Nie podawaj dziecku dużych ilości domowych syropów bez konsultacji, szczególnie gdy ma alergie, choroby przewlekłe albo przyjmuje inne preparaty. Zioła i produkty pszczele także mogą uczulać.

Miodu nie wolno podawać dzieciom przed ukończeniem 1. roku życia. Może zawierać przetrwalniki bakterii Clostridium botulinum, które u niemowlęcia stwarzają ryzyko botulizmu dziecięcego. Po 1. roku życia niewielka ilość miodu może łagodzić podrażnienie gardła, ale nie podawaj go dziecku z rozpoznaną alergią na produkty pszczele.

Co jeszcze pomaga ograniczyć kaszel?

Dbaj o higienę rąk, wypoczynek i regularne wietrzenie pomieszczeń. Uspokajaj dziecko, ponieważ płacz i silne zdenerwowanie mogą nasilać kaszel. Nie podawaj preparatów przeznaczonych dla dorosłych ani nie łącz kilku środków na kaszel bez porady lekarza lub farmaceuty.

Domowe metody mają łagodzić objawy i wspierać odpoczynek, ale nie leczą każdej przyczyny kaszlu. Gdy dziecko ma duszność, sinieje, nie może przełknąć płynów, jest bardzo senne albo kaszel ma charakter szczekający i szybko się nasila, potrzebna jest pilna pomoc medyczna.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Czytaj dalej w tym dziale