Zdrowie dziecka

Jakie są domowe sposoby na anginę?

Napisał(a) 4 min czytania
Parująca herbata z miodem na stoliku nocnym, tworząca kojącą atmosferę sprzyjającą regeneracji podczas choroby.

Domowe sposoby na anginę łagodzą ból, obrzęk i podrażnienie gardła, ale nie zastępują diagnozy lekarskiej. Angina to ostre zapalenie migdałków podniebiennych, które może mieć podłoże wirusowe albo bakteryjne. Gdy przyczyną są paciorkowce, same płukanki, odpoczynek czy miód nie usuną infekcji i może być potrzebne leczenie zalecone przez lekarza.

Kiedy domowe sposoby wystarczą, a kiedy trzeba iść do lekarza?

Objawy nie pozwalają zawsze pewnie odróżnić anginy wirusowej od paciorkowcowej. Kaszel, katar, chrypka lub zapalenie spojówek częściej wskazują na infekcję wirusową. Nagły początek choroby, gorączka powyżej 38°C, silny ból przy przełykaniu, brak kaszlu, powiększone węzły szyi i nalot na migdałkach zwiększają podejrzenie zakażenia bakteryjnego.

Pomocą dla lekarza może być skala Centora/McIsaaca, która uwzględnia między innymi wiek, gorączkę, brak kaszlu, stan węzłów chłonnych oraz wygląd migdałków. Nie jest ona jednak samodzielną diagnozą. W razie podejrzenia zakażenia paciorkowcami lekarz może zlecić badanie mikrobiologiczne, na przykład szybki test.

Poniższe zestawienie ułatwia wstępną ocenę sytuacji, ale nie zastępuje badania:

Objaw Infekcja wirusowa Infekcja bakteryjna – potrzebna konsultacja
Gorączka Może być niewielka lub umiarkowana Często nagła i wysoka, powyżej 38°C
Kaszel i katar Częste, podobnie jak chrypka Zwykle nie występują
Nalot na migdałkach Może się pojawić, ale nie rozstrzyga o przyczynie Częstszy jest ropny nalot i wyraźny obrzęk
Węzły chłonne Mogą być nieznacznie powiększone Często są bolesne i wyraźnie powiększone

Angina bakteryjna wymaga oceny lekarskiej, ponieważ nieleczone zakażenie paciorkowcowe może prowadzić do powikłań, między innymi ropnia okołomigdałkowego, zapalenia ucha lub zatok, a rzadziej gorączki reumatycznej i zapalenia mięśnia sercowego. Nie należy też rozpoczynać antybiotyku na własną rękę.

Jakie domowe sposoby łagodzą objawy anginy?

Domowe metody działają objawowo. Ich zadaniem jest nawilżenie śluzówki, zmniejszenie podrażnienia i ułatwienie odpoczynku. Nie eliminują paciorkowców ani nie zastępują antybiotykoterapii, jeśli lekarz rozpozna zakażenie bakteryjne.

Najwięcej ulgi może przynieść połączenie kilku prostych działań:

  • Płukanie gardła – roztwór soli przygotowany z około pół łyżeczki soli na szklankę ciepłej wody może zmniejszyć obrzęk i oczyścić powierzchnię gardła. Do płukania można wykorzystać także ostudzony napar z szałwii lub rumianku, o ile nie występuje alergia. Płynu nie należy połykać.
  • Nawadnianie – woda, łagodne napary ziołowe i lekkie buliony pomagają uzupełniać płyny tracone podczas gorączki oraz ograniczają wysychanie śluzówki. Napoje powinny mieć temperaturę, która nie nasila bólu.
  • Odpoczynek – sen i ograniczenie wysiłku zmniejszają obciążenie organizmu. Przy gorączce lepiej zrezygnować z ćwiczeń i intensywnych obowiązków.
  • Nawilżanie powietrza – nawilżacz używany zgodnie z instrukcją albo regularne wietrzenie może ograniczyć podrażnienie wywołane suchym powietrzem. Urządzenie trzeba czyścić, aby nie stało się źródłem drobnoustrojów.
  • Miękkie posiłki – zupy, puree, jogurt lub inne łatwe do przełknięcia dania dostarczają energii bez dodatkowego drażnienia gardła. Trzeba ograniczyć potrawy ostre, kwaśne, bardzo słone i twarde.
  • Chłodne produkty – chłodna woda, ssanie kawałka lodu lub niewielka ilość lodów może na krótko zmniejszyć ból. To sposób na komfort, a nie leczenie infekcji.

Miód może powlekać i koić gardło, ale nie powinien być podawany dzieciom przed ukończeniem 1. roku życia. Zioła także nie są obojętne dla każdego, szczególnie przy alergiach, ciąży lub przyjmowaniu leków. Dym tytoniowy i alkohol nasilają podrażnienie, dlatego podczas choroby należy ich unikać.

Jak chronić domowników przed zakażeniem?

Angina może łatwo przenosić się drogą kropelkową i przez kontakt z wydzieliną z gardła. Ryzyko zakażenia domowników zmniejszają następujące zasady:

  • Używaj osobnych kubków, sztućców i ręczników.
  • Myj ręce po kaszlu, kichaniu, wydmuchiwaniu nosa i przed przygotowaniem posiłku.
  • Kaszel i kichanie zasłaniaj chusteczką albo zgięciem łokcia, a zużytą chusteczkę od razu wyrzucaj.
  • Regularnie wietrz pomieszczenia i ograniczaj bliski kontakt z innymi osobami podczas nasilonych objawów.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc lekarska?

Nie czekaj na samoistną poprawę, jeśli pojawią się poniższe objawy alarmowe:

  • Gorączka jest wysoka, utrzymuje się lub trudno ją obniżyć.
  • Występują trudności w oddychaniu albo nie możesz swobodnie otworzyć ust.
  • Pojawia się ślinotok lub niemożność przełykania własnej śliny.
  • Ból i obrzęk są wyraźnie silniejsze po jednej stronie gardła.
  • Stan szybko się pogarsza, dochodzi do odwodnienia albo brak poprawy utrzymuje się po 2–3 dniach.

Dziecko z podejrzeniem anginy oraz kobieta w ciąży powinni skonsultować się z lekarzem wcześniej, bez samodzielnego dobierania leków i preparatów ziołowych. Domowe sposoby mogą poprawić komfort, lecz decyzję o badaniu i leczeniu przyczynowym powinien podjąć specjalista.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku podejrzenia anginy, nasilonych objawów lub choroby u dziecka skonsultuj się z lekarzem.

Czytaj dalej w tym dziale