Zdrowie dziecka

Jaki jest szybki sposób na zaparcia u dziecka?

Napisał(a) 4 min czytania
Szklanka wody z cytryną oraz miseczka owsianki z owocami jako naturalne sposoby na wsparcie trawienia u dziecka.

Najszybciej możesz pomóc dziecku przez podanie wody, delikatny masaż brzucha i ułożenie ułatwiające wypróżnienie. U niemowlęcia lekko podkurcz nóżki do brzucha, a starszemu dziecku ustaw stopy na podnóżku tak, aby kolana znajdowały się powyżej bioder. Silny lub narastający ból brzucha, wymioty, znaczne wzdęcie albo krew w stolcu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem, a nie prób leczenia wyłącznie w domu.

Czy z zaparciem można poradzić sobie w domu?

U dzieci najczęściej występuje zaparcie czynnościowe. Zwykle wiąże się ono z twardym lub bolesnym stolcem, wstrzymywaniem wypróżnienia, zbyt małą ilością płynów albo zmianą nawyków, na przykład podczas odpieluchowania. Sama liczba wypróżnień nie przesądza o problemie. Ważna jest także konsystencja stolca i to, czy dziecko cierpi podczas korzystania z nocnika lub toalety.

Łagodne objawy można przez krótki czas obserwować, zapewniając dziecku spokój i delikatne wsparcie. Domowe sposoby nie są jednak właściwe, gdy stan dziecka szybko się pogarsza.

Objawy Działanie Dlaczego to ważne?
Twardy stolec, lekki dyskomfort, wstrzymywanie wypróżnienia, bez wymiotów Można spróbować nawodnienia, masażu i właściwej pozycji Objawy często pasują do zaparcia czynnościowego
Silny lub narastający ból brzucha, twardy i mocno wzdęty brzuch Pilny kontakt z lekarzem Może być potrzebna ocena przyczyny zatrzymania stolca
Wymioty, obfita krew w stolcu, wyraźne osłabienie lub problemy z przybieraniem na wadze Nie stosuj domowych interwencji, skontaktuj się z lekarzem To objawy alarmowe, które wymagają badania

Jak wykonać masaż brzucha i ułożyć dziecko?

Masaż powinien być delikatny i wykonywany tylko wtedy, gdy dziecko nie ma silnego bólu, wymiotów ani znacznego wzdęcia. Połóż niemowlę na plecach, ogrzej dłonie i nie uciskaj brzucha. Możesz zastosować łagodne ruchy okrężne zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara albo prostą technikę „I Love You”:

  1. Przesuń dłonią w dół po lewej stronie brzucha dziecka, wykonując delikatny ruch przypominający literę „I”.
  2. Następnie masuj od prawej strony brzucha w poprzek i w dół po lewej stronie, tworząc kształt odwróconej litery „L”.
  3. Na końcu wykonaj ruch od prawej dolnej części brzucha w górę, przez środek i w dół po lewej stronie, jak litera „U”.
  4. Zakończ masaż i obserwuj reakcję dziecka. Jeśli pojawi się płacz, ból lub napięcie brzucha, przerwij.

U niemowlęcia pomocne może być także naprzemienne zginanie nóżek w biodrach, podobnie jak podczas spokojnego pedałowania. Nie wykonuj tych ruchów na siłę.

Starsze dziecko powinno usiąść stabilnie, z podpartymi stopami. Podnóżek pomaga ustawić kolana powyżej bioder, dzięki czemu łatwiej rozluźnić mięśnie potrzebne do wypróżnienia. Nie poganiaj dziecka i nie zmuszaj go do siedzenia na toalecie.

Co podać dziecku do picia i jedzenia?

Nawodnienie pomaga zmiękczyć stolec, ale ilość płynów trzeba dopasować do wieku i zwyczajowego sposobu żywienia dziecka. Najlepszym wyborem jest woda. Błonnik zwiększaj stopniowo, ponieważ nagła zmiana może nasilić gazy i wzdęcia. Przy łagodnych objawach możesz sięgnąć po:

  • Wodę podawaną małymi porcjami w ciągu dnia.
  • Gruszkę, śliwki lub niewielką ilość suszonych śliwek, jeśli dziecko je już takie produkty.
  • Rozcieńczony sok z jabłek lub gruszek, dostosowany do wieku dziecka.
  • Produkty pełnoziarniste, warzywa i owoce zawierające błonnik pokarmowy.
  • Kleik z siemienia lnianego po wcześniejszym upewnieniu się, że dziecko może go spożywać.

U niemowląt sposób postępowania zależy od wieku i etapu rozszerzania diety. Nie zmieniaj samodzielnie sposobu karmienia ani nie podawaj nowych preparatów tylko po to, by szybko wywołać stolec.

Kiedy potrzebna jest konsultacja pediatry?

Jeżeli domowe działania nie przynoszą poprawy w ciągu 2–3 dni, zaparcia nawracają albo dziecko regularnie wstrzymuje stolec, umów wizytę u pediatry. Ból przy wypróżnianiu może uruchomić błędne koło: dziecko zaczyna unikać toalety, stolec zalega i staje się jeszcze twardszy.

Szczególnej uwagi wymagają zaparcia od pierwszych tygodni życia, opóźnione oddanie smółki po porodzie, zaburzenia wzrastania oraz objawy sugerujące chorobę neurologiczną lub anatomiczną.

Czy można podać lek przeczyszczający?

Nie podawaj dziecku środków przeczyszczających ani nie stosuj wlewek bez zalecenia lekarza. Dotyczy to także preparatów dostępnych bez recepty. W leczeniu zaparcia czynnościowego pediatra może zalecić między innymi makrogole lub laktulozę, ale wybór preparatu i sposób podawania zależą od wieku, masy ciała oraz sytuacji dziecka. Czopek glicerynowy także nie powinien zastępować konsultacji, zwłaszcza gdy problem się powtarza.

Najbezpieczniejsza doraźna pomoc to spokój, woda, łagodny masaż i pozycja ułatwiająca wypróżnienie. Jeśli pojawiają się objawy alarmowe, nie czekaj na efekt domowych metod.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Czytaj dalej w tym dziale