Ile jest ważne zaświadczenie o karmieniu piersią?

Zaświadczenie o karmieniu piersią nie ma określonego terminu ważności. Kodeks pracy nie wymaga bowiem przedstawienia takiego dokumentu. Do skorzystania z przerw na karmienie wystarczy wniosek pracownicy zawierający oświadczenie, że karmi dziecko piersią.

Dlaczego oświadczenie pracownicy wystarczy?

Podstawą prawa do przerw na karmienie jest art. 187 Kodeksu pracy. Przepis przyznaje to uprawnienie pracownicy karmiącej dziecko piersią, ale nie nakłada na nią obowiązku dostarczenia zaświadczenia lekarskiego. Nie określa też maksymalnego wieku dziecka, do którego można korzystać z przerw. Uprawnienie przysługuje przez okres rzeczywistego karmienia piersią, o ile spełnione są warunki dotyczące czasu pracy.

Wniosek pracownicy powinien wskazywać, że karmi ona dziecko piersią i chce korzystać z przysługujących jej przerw. Takie oświadczenie jest wystarczającą podstawą do ich udzielenia. Stanowisko to prezentują również Państwowa Inspekcja Pracy oraz Rzecznik Praw Obywatelskich.

Zaświadczenie lekarskie nie rozwiązuje zresztą problemu weryfikacji w sposób medyczny. Lekarz nie dysponuje badaniem, które obiektywnie potwierdzałoby sam fakt karmienia piersią. Wystawienie dokumentu opiera się zwykle na informacji przekazanej przez matkę, czyli na tej samej podstawie co oświadczenie złożone pracodawcy.

Co zrobić, gdy pracodawca żąda zaświadczenia?

Żądanie dokumentu może wynikać z utrwalonej praktyki w zakładzie pracy albo z obawy pracodawcy przed zarzutem nieprawidłowego udzielania płatnych przerw. Nie oznacza to jednak, że zaświadczenie jest standardowym warunkiem skorzystania z uprawnienia. Możesz poinformować pracodawcę lub dział kadr, że przepisy wymagają wniosku i oświadczenia, a nie dokumentu lekarskiego.

Jeżeli zależy Ci na szybkim rozwiązaniu sprawy i decydujesz się dostarczyć zaświadczenie mimo braku ustawowego obowiązku, lekarz może odmówić jego wystawienia. Żaden przepis nie nakłada na lekarza obowiązku sporządzania takiego dokumentu. Jeśli lekarz pobierze opłatę za zaświadczenie wymagane przez pracodawcę, można zwrócić się do pracodawcy o refundację poniesionego kosztu. Takie stanowisko wynika z interpretacji dotyczących sytuacji, w której dokumentu zażądał pracodawca, choć nie wymaga go wprost Kodeks pracy.

W razie problemów warto postępować w następującej kolejności:

• Przekaż pracodawcy wniosek o przerwy wraz z oświadczeniem o karmieniu piersią.
• Poproś o wskazanie podstawy prawnej żądania zaświadczenia lekarskiego.
• Jeśli przedstawisz dokument odpłatnie, wystąp o zwrot poniesionego kosztu.
• Jeżeli pracodawca nadal odmawia przerw, skontaktuj się z Państwową Inspekcją Pracy lub właściwym inspektoratem.

Odmowa udzielenia przerw na karmienie mimo złożenia prawidłowego wniosku i oświadczenia może stanowić wykroczenie przeciwko prawom pracownika.

Dla jednego dziecka pracownicy przysługują co do zasady dwie półgodzinne przerwy wliczane do czasu pracy. Gdy jej czas pracy nie przekracza sześciu godzin dziennie, przysługuje jedna przerwa, a przy pracy krótszej niż cztery godziny dziennie przerwa nie przysługuje. Na wniosek pracownicy przerwy mogą zostać połączone.

Najważniejsze jest więc nie to, jak długo „ważne” jest zaświadczenie, lecz to, że przepisy nie uzależniają prawa do przerw od jego posiadania. Wystarczającą podstawą pozostaje oświadczenie pracownicy o karmieniu piersią.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu z pracodawcą warto skonsultować sytuację z Państwową Inspekcją Pracy lub prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.