Ile dni przysługuje zasiłek opiekuńczy na dziecko?

Podstawowy limit zasiłku opiekuńczego na dziecko wynosi 60 dni w roku kalendarzowym. To wspólna pula dla obojga rodziców i wszystkich dzieci w rodzinie, więc nie zwiększa się do 120 dni przy dwojgu dzieci ani do 60 dni dla każdego z rodziców. W określonych sytuacjach obowiązuje limit 30 albo 14 dni, ale także wtedy łączny okres pobierania zasiłku opiekuńczego co do zasady nie może przekroczyć 60 dni w roku.

Ile dni zasiłku opiekuńczego przysługuje na dziecko?

Limit 60 dni obejmuje przede wszystkim opiekę nad chorym dzieckiem do ukończenia 14 lat oraz opiekę nad zdrowym dzieckiem do 8 lat w szczególnych sytuacjach, takich jak nagłe zamknięcie placówki, choroba niani lub pobyt w szpitalu osoby stale zajmującej się dzieckiem.

Rodzice mogą podzielić się tym limitem w dowolny sposób, ale wykorzystane dni są odejmowane z jednej wspólnej puli. Jeżeli matka wykorzysta 40 dni, ojcu pozostaje 20 dni. Liczba dzieci, liczba osób ubezpieczonych w rodzinie ani liczba zachorowań nie tworzą kolejnych, niezależnych limitów.

Limity zasiłku opiekuńczego w zależności od sytuacji

Wysokość dostępnej puli zależy od wieku dziecka, jego niepełnosprawności oraz przyczyny sprawowania opieki:

Limity 14 i 30 dni nie są dodatkowymi pulami ponad 60 dni. Przykładowo, jeśli rodzice wykorzystali 14 dni na chore dziecko powyżej 14 lat, z podstawowego rocznego limitu pozostaje im 46 dni na inne przypadki objęte zasiłkiem.

Zasiłek opiekuńczy a 2 dni opieki z Kodeksu pracy

Potoczne określenie „opieka na dziecko” może oznaczać dwa różne uprawnienia. Zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego, natomiast art. 188 Kodeksu pracy daje pracownikowi odrębne zwolnienie od pracy na zdrowe dziecko.

Wykorzystanie 2 dni albo 16 godzin z art. 188 Kodeksu pracy nie pomniejsza limitu zasiłku opiekuńczego. Działa to również w drugą stronę. Nie należy jednak mylić tych uprawnień z pięciodniowym urlopem opiekuńczym, który jest bezpłatny i służy opiece nad członkiem rodziny lub osobą mieszkającą we wspólnym gospodarstwie domowym.

Kiedy zasiłek przysługuje na zdrowe dziecko?

Zasiłek opiekuńczy może przysługiwać mimo braku choroby dziecka, jeżeli wystąpi jedna z sytuacji wskazanych w przepisach. W przypadku dziecka do 8 lat chodzi między innymi o następujące zdarzenia:

• Nieprzewidziane zamknięcie placówki – żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola albo szkoły, o którym rodzic dowiedział się mniej niż 7 dni przed zamknięciem.
• Choroba niani lub dziennego opiekuna – jeżeli osoba ta ma zapewniać dziecku opiekę na podstawie właściwej umowy.
• Pobyt w szpitalu rodzica lub małżonka – gdy osoba stale zajmująca się dzieckiem nie może dalej sprawować opieki.
• Poród albo choroba stałego opiekuna – jeżeli z tego powodu dziecko pozostaje bez zapewnionej opieki.
• Decyzja inspektora sanitarnego – gdy dziecko musi zostać odizolowane z powodu podejrzenia nosicielstwa choroby zakaźnej.

Te dni są rozliczane w ramach limitu 60 dni. Sam fakt, że dziecko jest zdrowe albo że rodzic chce zostać z nim w domu, nie wystarcza do uzyskania świadczenia. Co do zasady zasiłek nie przysługuje również wtedy, gdy z dzieckiem może zostać inny domownik. Wyjątek dotyczy opieki nad chorym dzieckiem, które nie ukończyło 2 lat.

Kto może otrzymać zasiłek i jakie dokumenty przygotować?

Zasiłek przysługuje osobie objętej ubezpieczeniem chorobowym, która musi osobiście sprawować opiekę. Może to być pracownik, zleceniobiorca podlegający ubezpieczeniu chorobowemu, osoba prowadząca działalność gospodarczą i inne osoby wskazane w przepisach. Uprawnieni mogą być także rodzice adopcyjni, zastępczy, opiekunowie prawni oraz osoby wychowujące i utrzymujące dziecko.

Przed złożeniem dokumentów sprawdź, czy masz przygotowane:

• Formularz Z-15A – wniosek o zasiłek opiekuńczy na dziecko.
• e-ZLA – gdy przyczyną opieki jest choroba dziecka.
• Oświadczenie ZAS-36 – na przykład przy nieprzewidzianym zamknięciu placówki albo chorobie niani.
• Dokument potwierdzający niepełnosprawność dziecka – jeżeli korzystasz z limitu 30 dni.
• Zaświadczenie płatnika składek – między innymi Z-3, Z-3a albo Z-3b, zależnie od tytułu ubezpieczenia.

Dokumenty składa się u płatnika składek albo w ZUS, zależnie od tego, kto ustala i wypłaca zasiłki w danym przypadku. Można je przekazać osobiście, pocztą, przez pełnomocnika lub elektronicznie, jeśli dana procedura jest dostępna na platformie ZUS. Zasiłek wynosi co do zasady 80% podstawy wymiaru i jest wypłacany za dni kalendarzowe objęte opieką, także za weekendy i święta.

Co zapamiętać przy rozliczaniu limitu?

Najważniejsza zasada brzmi: 60 dni to wspólna roczna pula zasiłku opiekuńczego dla rodziców i wszystkich dzieci. Limity 30 i 14 dni opisują szczególne sytuacje, ale nie pozwalają przekroczyć ogólnego rocznego limitu. Z kolei 2 dni albo 16 godzin z art. 188 Kodeksu pracy stanowią niezależne, w pełni płatne zwolnienie na zdrowe dziecko.

Przed złożeniem wniosku sprawdź przyczynę opieki, pozostałą liczbę dni, możliwość zapewnienia opieki przez innego domownika oraz wymagane dokumenty. Szczegółowe prawo do świadczenia wynika z ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dlatego w nietypowej sytuacji warto potwierdzić interpretację w ZUS.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie indywidualnej sytuacji oraz aktualnego stanu prawnego skonsultuj się z ZUS lub specjalistą prawa pracy.