Dziecko wymiotuje – co podać do jedzenia?

Gdy dziecko wymiotuje, jedzenie schodzi na dalszy plan. Najważniejsze jest spokojne nawadnianie małymi porcjami, a do posiłków wraca się dopiero po ustąpieniu wymiotów i pojawieniu się apetytu. Nie zmuszaj dziecka do jedzenia.

Najpierw płyny, nie jedzenie

Brak apetytu podczas infekcji żołądkowo-jelitowej jest naturalny. Organizm dziecka może przez pewien czas nie potrzebować pokarmów stałych, ale utrata płynów szybko prowadzi do odwodnienia. Dlatego podczas nasilonych wymiotów ważniejsze od dostarczenia kalorii jest podawanie płynów i elektrolitów.

Nie podawaj jedzenia na siłę. Może ono nasilić odruch wymiotny, a przy aktywnych wymiotach zwiększa się także ryzyko zachłyśnięcia. Wyjątkiem jest karmienie piersią – niemowlę można przystawiać częściej, zgodnie z jego potrzebą, o ile lekarz nie zaleci inaczej.

Ostrzeżenie: jeśli dziecko nie utrzymuje nawet małych ilości płynu, staje się senne lub pojawiają się objawy odwodnienia, nie czekaj na poprawę w domu. Skontaktuj się z lekarzem.

Jak postępować podczas aktywnych wymiotów?

W fazie ostrej liczy się sposób podawania płynów. Duża ilość wypita jednorazowo może sprowokować kolejne wymioty, dlatego stosuj małe porcje:

1. Po wymiotach odczekaj kilka minut, aż dziecko się uspokoi.
2. Podawaj doustny płyn nawadniający z apteki po 2–5 ml, czyli mniej więcej pół do jednej łyżeczki, co 2–5 minut.
3. Jeśli dziecko toleruje płyn, stopniowo zwiększaj porcje, ale nadal podawaj je często.
4. Po ponownych wymiotach wróć do jeszcze mniejszych ilości i kontynuuj próby pojenia.
5. Jedzenie zaproponuj dopiero wtedy, gdy dziecko przez kilka godzin przyjmuje płyny bez wymiotów i samo sygnalizuje głód.

Najlepszym wyborem są gotowe doustne płyny nawadniające zawierające elektrolity. Możesz podawać je schłodzone, jeśli taka temperatura jest lepiej tolerowana. Sama woda nie uzupełnia wszystkich składników traconych podczas wymiotów. Soki, napoje gazowane i bardzo słodkie płyny mogą nasilać dolegliwości, dlatego nie powinny zastępować elektrolitów.

Nie podawaj dziecku leków przeciwwymiotnych na własną rękę. O zastosowaniu takiego preparatu decyduje lekarz po ocenie wieku, przyczyny wymiotów i stanu dziecka.

Co podać do jedzenia po ustąpieniu wymiotów?

Gdy dziecko zaczyna tolerować płyny i ma ochotę na jedzenie, nie trzeba stosować wielodniowej, bardzo restrykcyjnej diety. Posiłki powinny być małe, łagodne i przygotowane bez smażenia. W miarę poprawy można stopniowo wracać do zwykłego jadłospisu.

Na początek możesz zaproponować:

• Kleik ryżowy, ryż lub kaszkę przygotowaną w łagodny sposób.
• Gotowane ziemniaki, marchew, dynię albo inne dobrze tolerowane warzywa.
• Lekką zupę, gotowany makaron lub pieczywo pszenne.
• Gotowane, chude mięso, jeśli dziecko ma na nie ochotę.
• Mus z gotowanego jabłka lub inny łagodny owoc w niewielkiej ilości.

„Dieta lekkostrawna” oznacza przede wszystkim łagodne produkty i sposób przygotowania, który nie obciąża żołądka. Potrawy gotuj w wodzie lub na parze, podawaj letnie albo chłodne i w małych porcjach. Nie trzeba jednak zmuszać dziecka do kleiku, jeśli wcześniej go nie jadło i nie chce go próbować. Zdrowy, znany mu posiłek może być lepszym wyborem, gdy apetyt wraca.

Czego nie podawać dziecku?

Przez pierwsze dni po wymiotach zrezygnuj z produktów, które mogą podrażniać żołądek lub są trudne do strawienia:

• Tłustych i smażonych potraw oraz fast foodów.
• Słodyczy, herbatników, biszkoptów i chrupek jako podstawy żywienia.
• Soków owocowych, napojów gazowanych i bardzo słodkich napojów.
• Ostrych przypraw, ciężkich sosów oraz dużych porcji.
• Nabiału, jeśli po jego spożyciu pojawia się biegunka, wzdęcia lub inne objawy nietolerancji.

Sucharki mogą być jednym z możliwych produktów, ale nie są wartościowym ani koniecznym posiłkiem. Ważniejsze jest podanie dziecku tego, co zna, toleruje i na co ma ochotę, bez rezygnowania z nawadniania.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc lekarza?

Skontaktuj się pilnie z lekarzem, jeśli zauważysz którykolwiek z poniższych objawów:

• Brak łez podczas płaczu, suchość w ustach, zapadnięte oczy lub wyraźnie mniejszą ilość moczu.
• Suchą pieluchę przez kilka godzin, zwłaszcza u niemowlęcia.
• Apatyczność, trudności z wybudzeniem, nietypową senność albo zaburzenia świadomości.
• Wymioty z krwią, fusowatą treścią lub zielonym zabarwieniem.
• Silny albo narastający ból brzucha, sztywność karku, silny ból głowy lub wymioty po urazie głowy.
• Niemożność podania płynów, ponieważ każda próba kończy się wymiotami.
• Wielokrotne wymioty u dziecka poniżej 6. miesiąca życia.

U niemowląt wymioty trzeba odróżnić od ulewania. Ulewanie to zwykle niewielka ilość pokarmu wypływająca bez gwałtownego wysiłku. Chlustające lub powtarzające się wymioty, pogarszający się stan ogólny i brak możliwości nawodnienia wymagają oceny pediatrycznej.

Najważniejsza zasada jest prosta: podczas aktywnych wymiotów nie zmuszaj dziecka do jedzenia, tylko spokojnie podawaj małe porcje płynu nawadniającego. Kiedy wymioty ustąpią, pozwól dziecku stopniowo wracać do znanych, lekkich posiłków.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania ani porady lekarskiej. W razie niepokojących objawów, szczególnie u niemowlęcia, skontaktuj się z pediatrą lub udaj się po pilną pomoc medyczną.