Czkawka u noworodka – jak pomóc dziecku?

Czkawka u noworodka zwykle jest naturalnym odruchem i nie boli dziecka. Najczęściej mija samoistnie po kilku minutach. Możesz pomóc maluchowi, trzymając go pionowo, robiąc przerwę na odbicie, a jeśli jest spokojny – krótko przystawiając go do piersi lub podając mleko z butelki.

Co zrobić, gdy noworodek zaczyna czkać?

Czkawka powstaje wskutek mimowolnych skurczów przepony. U noworodków zdarza się często, ponieważ układ nerwowy i mechanizmy kontroli oddychania nie są jeszcze dojrzałe. Zwykle nie oznacza choroby, szczególnie gdy dziecko jest pogodne, prawidłowo je i przybiera na wadze.

Postępuj spokojnie i nie próbuj natychmiast przerywać każdego epizodu. Najpierw możesz wykonać kolejno następujące czynności:

1. Unieś dziecko do pozycji pionowej – oprzyj jego głowę i klatkę piersiową na swoim ramieniu, podtrzymując plecy oraz szyję. Pozostań tak przez kilka minut, aby ułatwić odbicie połkniętego powietrza.
2. Zrób przerwę na odbicie – delikatnie poklep lub pogłaszcz plecy dziecka. Nie potrząsaj nim i nie uderzaj mocno.
3. Przystaw dziecko na chwilę do piersi lub podaj niewielką ilość mleka – ssanie i spokojne połykanie mogą pomóc rozluźnić przeponę. Zrób to tylko wtedy, gdy maluch jest gotowy do jedzenia, a nie płacze lub nie krztusi się.
4. Zadbaj o komfort cieplny – po kąpieli albo zmianie ubrania otul dziecko i przytul je. Sprawdź kark. Chłodny może wskazywać na wychłodzenie, natomiast spocony i bardzo ciepły kark na przegrzanie.

Jeśli czkawka nie ustąpi od razu, a dziecko oddycha swobodnie i zachowuje się jak zwykle, najczęściej wystarczy poczekać. Nie kładź noworodka na brzuchu bez nadzoru i nie zmuszaj go do jedzenia.

Jak zmniejszyć ryzyko czkawki po karmieniu?

Najczęstszym czynnikiem wywołującym czkawkę po jedzeniu jest połykanie powietrza. Sprzyjają mu łapczywe ssanie, płytkie uchwycenie piersi, zbyt szybki przepływ mleka z butelki i karmienie dopiero wtedy, gdy dziecko jest bardzo głodne.

Podczas karmienia zwróć uwagę na następujące sygnały i działania:

• Karm dziecko przy pierwszych oznakach głodu, takich jak ssanie rączek, mlaskanie, otwieranie buzi lub szukanie piersi głową.
• Rób krótkie przerwy na odbicie w trakcie i po karmieniu, szczególnie gdy maluch ssie szybko albo zaczyna się wiercić.
• Podczas karmienia piersią sprawdź, czy dziecko prawidłowo obejmuje brodawkę i otoczkę. Cmokanie może sugerować, że połyka zbyt dużo powietrza.
• Przy karmieniu butelką wybierz smoczek o przepływie dostosowanym do wieku i potrzeb dziecka. Zbyt szybki przepływ sprzyja łapczywemu piciu.
• Trzymaj butelkę tak, aby smoczek był wypełniony mlekiem, a dziecko nie zasysało powietrza.

Jeśli masz trudności z przystawieniem dziecka do piersi, pomocna może być konsultacja z położną lub doradcą laktacyjnym. Nie chodzi o całkowite wyeliminowanie czkawki, lecz o ograniczenie sytuacji, które ją wywołują.

Kiedy czkawka wymaga konsultacji z pediatrą?

Kilka krótkich epizodów w ciągu dnia może mieścić się w normie. Oceniaj jednak nie tylko samą częstotliwość, lecz także ogólny stan dziecka. Czkawka powinna zostać omówiona z lekarzem, jeśli jest długotrwała, wyraźnie męczy malucha albo utrudnia karmienie i sen.

Czego nie robić?

Noworodka nie wolno straszyć, potrząsać nim ani próbować wstrzymywać jego oddechu. Nie podawaj wody, soku, cytryny ani innych domowych preparatów. Takie metody nie leczą przyczyny czkawki i mogą być dla dziecka niebezpieczne.

Najczęściej najlepszą pomocą jest spokój, pionizacja i ograniczenie połykania powietrza. Jeśli dziecko jest w dobrym stanie, czkawka zwykle nie wymaga leczenia. Konsultacji potrzebuje przede wszystkim maluch, u którego czkawka utrzymuje się długo, nawraca z innymi objawami lub wpływa na karmienie, sen i przyrost masy ciała.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.