Co ile przepajać noworodka? Czy w ogóle trzeba to robić?

Zdrowego noworodka karmionego na żądanie nie trzeba dopajać wodą ani herbatką. Do ukończenia 6. miesiąca życia mleko kobiece lub prawidłowo przygotowane mleko modyfikowane zaspokaja zarówno głód, jak i pragnienie dziecka. Nie ma więc ustalonego odstępu, po którym należy podawać dodatkowy płyn. W upał lub podczas choroby zwykle proponuje się częstsze karmienie, a nie wodę podawaną na własną rękę.

Co ile przepajać noworodka?

Zdrowe dziecko w pierwszym półroczu życia powinno otrzymywać mleko zgodnie z sygnałami głodu i pragnienia. Mleko matki, zwłaszcza na początku karmienia, zawiera dużo wody i dobrze gasi pragnienie. Z kolei mieszanka przygotowana dokładnie według instrukcji producenta dostarcza niemowlęciu odpowiednią ilość płynu.

Regularne podawanie wody może sprawić, że dziecko wypije mniej mleka, a tym samym otrzyma mniej energii i składników potrzebnych do rozwoju. U osoby karmiącej piersią dodatkowe płyny mogą też zmniejszyć częstotliwość ssania i pośrednio ograniczyć laktację. Takie zasady są zgodne z zaleceniami WHO oraz stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci dotyczącym zdrowych niemowląt.

Dopajanie zależnie od wieku i rodzaju karmienia

Najważniejsze zasady można przedstawić w prostym zestawieniu:

Po rozpoczęciu rozszerzania diety woda staje się podstawowym napojem uzupełniającym. Nie trzeba jednak zmuszać dziecka do wypijania określonej objętości. Na początku wystarczy proponować kilka łyków przy posiłku i obserwować, jak dziecko uczy się picia z kubeczka. Ilość płynów obejmuje nie tylko wodę, lecz także mleko i wodę zawartą w jedzeniu.

Kiedy potrzebna jest konsultacja?

Upał, gorączka, wymioty lub biegunka nie oznaczają automatycznie, że trzeba podać noworodkowi wodę. Dziecko karmione piersią zwykle powinno być częściej przystawiane. W przypadku karmienia mieszanką należy kontynuować podawanie mleka zgodnie z zaleceniami i skontaktować się z pediatrą, jeśli dziecko pije wyraźnie mniej lub traci płyny.

Samodzielne dopajanie chorego niemowlęcia może być niewystarczające, a czasem niewłaściwe. Lekarz może zalecić konkretne postępowanie, na przykład dodatkowe płyny lub doustny preparat nawadniający. Nie zastępuj takiej konsultacji wodą, herbatką ani rozcieńczoną mieszanką.

Porady lekarskiej wymagają zwłaszcza następujące sytuacje:

• gorączka u noworodka lub niemowlęcia, szczególnie gdy dziecko jest osłabione albo nie chce pić,
• powtarzające się wymioty lub biegunka,
• wyraźnie rzadsze karmienia albo odmowa przyjmowania mleka,
• podejrzenie przegrzania, znaczna senność lub trudny kontakt z dzieckiem.

W chorobie „dopajanie” często oznacza częstsze podawanie mleka, a nie wprowadzenie wody. O sposobie nawadniania powinien zdecydować lekarz.

Jak rozpoznać odwodnienie?

Liczba mokrych pieluch jest tylko jednym z elementów oceny i może różnić się zależnie od wieku oraz sytuacji dziecka. Po pierwszych dniach życia za niepokojące uważa się zwykle mniej niż około 6 wyraźnie mokrych pieluch na dobę, szczególnie gdy towarzyszą temu inne objawy.

Skontaktuj się z pediatrą, jeśli obserwujesz:

• wyraźnie mniej mokrych pieluch niż zwykle lub długą przerwę w oddawaniu moczu,
• ciemny, intensywnie pachnący mocz,
• suche usta, brak łez podczas płaczu albo wyraźną suchość skóry,
• zapadnięte ciemiączko, nietypową senność, apatię lub trudności z wybudzeniem,
• osłabienie, rozdrażnienie albo odmowę jedzenia.

U noworodka objawy odwodnienia mogą narastać szybko. Jeśli dziecko jest bardzo senne, nie przyjmuje pokarmu, prawie nie oddaje moczu lub ma trudności z oddychaniem, potrzebna jest pilna pomoc medyczna.

Czego nie podawać niemowlęciu?

Do ukończenia 6. miesiąca życia nie podawaj dodatkowych płynów bez wskazania medycznego. Po rozpoczęciu rozszerzania diety podstawowym napojem powinna być woda, a nie słodzone lub smakowe zamienniki:

• soki owocowe i warzywne, także świeżo wyciskane,
• herbatki granulowane, napoje z cukrem, miodem lub słodzikami,
• mleko krowie, kozie i owcze jako napój,
• napoje roślinne jako zamiennik mleka matki lub modyfikowanego, w tym napój ryżowy,
• woda z kranu lub studni podana bez wcześniejszego przegotowania i ostudzenia.

Jeśli lekarz zaleci podanie wody młodszemu niemowlęciu, wybierz wodę przeznaczoną dla niemowląt albo wodę niskozmineralizowaną i przegotuj ją, a następnie ostudź. Dotyczy to również wody butelkowanej, jeśli ma być podana dziecku przed ukończeniem 6. miesiąca. Wodę po otwarciu przechowuj zgodnie z instrukcją na etykiecie, w chłodnym miejscu, i nie podawaj jej z dodatkiem cukru, glukozy ani aromatów.

Zdrowego noworodka nie trzeba przepajać według zegarka. Najbezpieczniejszym sposobem dbania o nawodnienie jest karmienie na żądanie, prawidłowe przygotowanie mieszanki i szybka konsultacja z pediatrą, gdy dziecko zachowuje się inaczej niż zwykle.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. W przypadku gorączki, wymiotów, biegunki, odmowy przyjmowania pokarmu lub objawów odwodnienia skontaktuj się z pediatrą albo pilną pomocą medyczną.